پنج‌شنبه ) تفاوت دارد ، اما مشكوك ( متعلق شك ) و متيقن ( متعلق يقين ) از نظر زمانى اتحاد دارند ، كه در مثال بالا هر دو ( متيقن و مشكوك ) « نجاست لباس در روز پنج‌شنبه » است . در مورد اينكه قاعده يقين حجيت دارد يا نه ، اختلاف است ؛ مشهور اصوليون اعتقاد دارند شك لاحق به يقين گذشته سرايت كرده و آن را از بين مىبرد ، به همين دليل قاعده يقين حجت نيست . در مقابل ، برخى به حجيت قاعده يقين و عدم اضمحلال يقين گذشته اعتقاد دارند ، به اين دليل كه « اخبار لا تنقض » قاعده يقين را دربر مىگيرد ؛ اما نظر مشهور اين است كه اين اخبار ، شامل قاعده يقين نمىشود و دليل ديگرى هم بر حجيت آن وجود ندارد . نكته اول : به قاعده يقين ، « شك سارى » نيز گفته مىشود ، زيرا شك لاحق به يقين سرايت مىكند و آن را از بين برده و موجب تبدل و انقلاب يقين ، به شك مىگردد . نكته دوم : برخى از تفاوت‌هاى استصحاب با قاعده يقين به قرار ذيل است : 1 . زمان شك و يقين در استصحاب يكى است ، ولى در قاعده يقين اين دو زمان ، يكى نيست ؛ 2 . زمان مشكوك و متيقن در قاعده يقين يكى است ، اما در استصحاب تفاوت دارد . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 313 . عراقى ، ضياء الدين ، نهاية الافكار ، ج 3 ، جزء 1 ، ص 8 . كوثرانى ، محمود ، الاستصحاب فى الشريعة الاسلامية ، ص ( 61 - 60 ) . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 416 . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 267 . شيرازى ، محمد ، الوصول الى كفاية الاصول ، ج 5 ، ص 52 . قدسى مهر ، خليل ، الفروق المهمة فى الاصول الفقهية ، ص 107 . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 5 ، ص 73 . مغنيه ، محمد جواد ، علم اصول الفقه فى ثوبه الجديد ، ص 349 . طباطبايى قمى ، تقى ، آراؤنا فى اصول الفقه ، ج 3 ، ص 6 و 40 . سبحانى تبريزى ، جعفر ، المحصول فى علم الاصول ، ج 4 ، ص 14 و 41 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 3 ، ص 316 . فاضل لنكرانى ، محمد ، سيرى كامل در اصول فقه ، ج 14 ، ص 267 . همان ، ج 15 ، ص 349 . فاضل لنكرانى ، محمد ، كفاية الاصول ، ج 5 ، ص 294 . [ قانون ] قانون استصحاب ر . ك : اصل استصحاب قانون الجمع ر . ك : قاعده « الجمع مهما امكن اولى من الطرح » قانون اهم و مهم ر . ك : قاعده اهم و مهم [ قبح ] قبح تجرى قبيح بودن مخالفت اعتقادى مكلّف با احكام شرعى قبح تجرّى ، به معناى قبيح بودن نفس تجرّى و مخالفت اعتقادى با دستورهاى مولا است . در ميان اصولىها اختلاف وجود دارد كه آيا « تجرّى » ، مانند « معصيت » قبيح بوده و موجب استحقاق سرزنش و عقاب مىگردد يا خير . در اين مورد سه نظر وجود دارد : 1 . مشهور فقهاى متقدم معتقدند تجرى ، قبيح و حرام است و موجب استحقاق عقاب نيز مىگردد . مرحوم « آخوند خراسانى » نيز اين نظر را قبول دارد ؛ 2 . مرحوم « شيخ انصارى » و پيروان او اعتقاد دارند تجرى حرام نبوده و موجب استحقاق عقاب نمىگردد و فقط بر قبح فاعلى دلالت داشته و موجب استحقاق سرزنش و مذمت متجرى مىشود ؛ 3 . مرحوم « صاحب فصول » بر اين باور است كه تجرى حرام بوده و سبب استحقاق عقوبت مىگردد ، مگر در جايى كه مكلف به تحريم آنچه كه واجب توصلى است ، اعتقاد داشته و آن را انجام دهد . محمدى ، على ، شرح رسائل ، ج 1 ، ص 28 . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 41 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 4 ، ص 39 . مشكينى ، على ، اصطلاحات الاصول ، ص 94 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 1 ، ص 8 و 11 . صدر ، محمد باقر ، بحوث فى علم الاصول ، ج 4 ، ص 36 . خمينى ، مصطفى ، تحريرات فى الاصول ، ج 4 ، ص 36 . خمينى ، روح الله ، انوار الهداية فى التعليقة على الكفاية ، ج 1 ، ص 46 . آملى ، ميرزا هاشم ، مجمع الافكار و مطرح الانظار ، ج 3 ، ص 27 . حيدرى ، على نقى ، اصول الاستنباط ، ص 180 . . . قبح فاعلى بدسرشتى فاعل تجرّى يا معصيت به دليل مخالفت اعتقادى با حكم شرعى قبح فاعلى ، مقابل قبح فعلى ، و به معناى بدسرشت بودن و وجود سيرت زشت و صفت رذيله در فاعل تجرّى و يا معصيت است كه سبب اظهار جرأت و مخالفت اعتقادى ( در تجرّى ) و عملى ( در معصيت ) با فرامين مولا مىگردد . اصوليون در اينكه تجرى و معصيت از قبح فاعلى و سوء سيرت فاعل آنها حكايت مىنمايد ، اختلافى ندارند ، هرچند درباره اينكه در تجرى ، قبح فعلى نيز وجود دارد يا نه اختلاف دارند . نكته : عنوان قبح ، گاه صفت فعل و گاه صفت فاعل است . در قبح فاعلى ، قبح صفت براى خود فاعل است . نائينى ، محمد حسين ، فوائد الاصول ، ج 3 ، ص 42 . مكارم شيرازى ، ناصر ، انوار الاصول ، ج 2 ، ص 240 .